ĐỐI TƯỢNG NÀO CÓ NGUY CƠ MẮC BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG?

Đái tháo đường là bệnh lý chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng giảm tiết insulin và kháng insulin, dẫn đến tăng glucose trong máu. Nếu không được kiểm soát tốt, đái tháo đường có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Cùng Thuận Gia tìm hiểu xem đối tượng nào có nguy cơ cao mắc bệnh đái tháo đường nhé?

Tổng quan về bệnh đái tháo đường

Đái tháo đường (hay còn gọi là tiểu đường) là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, điển hình bởi tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài do tuyến tụy không sản xuất đủ insulin hoặc insulin không được cơ thể sử dụng hiệu quả. Hiện nay, đái tháo đường đang ngày càng phổ biến và gia tăng chóng mặt tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới.

Dựa vào các nguyên nhân, cơ chế bệnh và thời điểm khởi phát, bệnh đái tháo đường được chia thành các loại sau:

• Tiền tiểu đường: Là giai đoạn lượng đường trong máu cao hơn mức bình thường nhưng chưa đủ cao để kết luận mắc tiểu đường. Tuy nhiên, đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm và nếu không thay đổi lối sống sẽ có nguy cơ tiến triển thành tiểu đường type 2;

• Tiểu đường type 1: Xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào sản xuất insulin của tuyến tụy, khiến cơ thể không thể tạo đủ insulin. Bệnh thường xuất hiện ở trẻ em, thanh thiếu niên hoặc người trẻ tuổi và người bệnh cần sử dụng insulin suốt đời;

• Tiểu đường type 2: Là dạng phổ biến nhất, chiếm phần lớn các trường hợp mắc bệnh. Tình trạng này xảy ra khi cơ thể sử dụng insulin không hiệu quả hoặc không sản xuất đủ insulin để kiểm soát đường huyết. Bệnh thường liên quan đến thừa cân, béo phì, ít vận động và tuổi tác;

• Tiểu đường thai kỳ: Là tình trạng phụ nữ trong thai kỳ bị tăng đường huyết mặc dù trước đó chưa mắc tiểu đường. Bệnh có thể làm tăng nguy cơ gây ra biến chứng cho cả mẹ và thai nhi, nhưng tình trạng sẽ cải thiện sau khi sinh xong. 

Đái tháo đường thường có các biểu hiện như khát nước, tiểu nhiều, mờ mắt, mệt mỏi,... Để xác định có mắc đái tháo đường hay không, hãy xét nghiệm đường huyết 2 lần. Đường huyết cao khi:

• Đường huyết bất kỳ ≥ 11mmol/;

• Đường huyết lúc đói ≥ 7mmol/l;

• Đường huyết sau 2 giờ uống 75 gram glucose ≥ 11,1mmol/l.

Xem thêm: Viên nén Canzeal 2mg hỗ trợ điều trị đái tháo đường type 2.

Đối tượng nào có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường?

Người thường xuyên ăn thức ăn nhiều calo

Chế độ ăn uống dư thừa calo, đặc biệt khi thường xuyên tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu chất béo, chất đạm và đường, kết hợp với lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và kháng insulin. Khi cơ thể giảm đáp ứng với insulin, glucose khó được đưa vào tế bào để sử dụng, từ đó đường huyết tăng cao và làm gia tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.

Người lười vận động

Ngồi nhiều, ít đi lại hay lười vận động, nhất là sau khi ăn no, sẽ khiến cơ thể giảm sử dụng glucose, từ đó kéo theo nguy cơ tăng đường huyết.

Tiền sử gia đình

Đái tháo đường là bệnh lý có tính di truyền do thói quen sinh hoạt giống nhau. Nếu bố hoặc mẹ có tiền sử mắc đái tháo đường thì xác suất con cái mắc bệnh sẽ cao gấp 3 lần so với người bình thường và xác suất mắc bệnh sẽ cao gấp 6 lần người bình thường nếu cả bố và mẹ đều mắc đái tháo đường.

Người thừa cân, béo phì

Thừa cân, béo phì, đặc biệt béo bụng, làm tăng nguy cơ kháng insulin do tình trạng này khiến các tế bào giảm độ nhạy với insulin, từ đó cơ thể phải tăng tiết insulin để duy trì đường huyết. Ở người châu Á, BMI ≥ 23 kg/m² hoặc vòng eo > 80cm ở nữ, > 90cm ở nam là những yếu tố cần lưu ý khi đánh giá nguy cơ rối loạn chuyển hóa và kháng insulin. 

Bệnh nhân rối loạn lipid máu và tăng huyết áp

Bệnh nhân rối loạn lipid máu và huyết áp cao đều có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường cao, bởi khả năng khiến cơ thể xuất hiện tình trạng kháng insulin.

Xem thêm: Dấu hiệu âm thầm cảnh báo tình trạng tăng huyết áp

Người hút thuốc

Người thường xuyên hút thuốc lá sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường, bởi thói quen này khiến cơ thể phát triển kháng insulin và dung nạp glucose bất thường.

Người ở độ tuổi trung niên và người già

Ở người trong độ tuổi trung niên (từ 40 tuổi trở lên) và người già, cơ thể bắt đầu lão hóa khiến mọi chức năng trong cơ thể không còn tốt nữa, kể cả khả năng đáp ứng insulin, vì vậy dễ mắc bệnh hơn bình thường.

Có thể thấy, đái tháo đường là bệnh lý mạn tính cần được kiểm soát lâu dài, bởi nó có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là tim mạch, thận, thần kinh, dễ nhiễm khuẩn,... Vì vậy, người có yếu tố nguy cơ đái tháo đường nên chủ động phòng ngừa bằng cách duy trì chế độ ăn uống cân đối, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng và khám sức khỏe định kỳ.